|
Według G. Gerulisa, pierwotna nazwa tego majątku Dymsteyne, Dymsteynen, Dimsteyn - składa się z litewskiego dimstis - dwór, dobra i
suffiksa -ein. Wieś lokowana 1 sierpnia 1285 roku przez Konrada von Tierberga, mistrza krajowego zakonu, który w Dzierzgoniu zapisał 5
Sudawom Muntigin, Tholeike, Schare i Prodwele "Pole Dymsteynes", wolne od dziesięciny. Zachodnią granicę tego nadania tworzyła Brzeźnica.
W 1531 roku książę Albrecht nadał dobra jako lenno Oswaldowi Buchsowi. Jeszcze w drugiej połowie XVI wieku wyróżniany był Mały Dymnik,
jako położony od lewej strony drogi prowadzącej do Rychlik, prawdopodobnie w miejscu dzisiejszego osiedla domków robotników rolnych byłych PGR.
W okresie 1573 - 1650 pozostawały one we władaniu rodziny von Kleyß, a następnie do 1707 roku - Boye od których przeszły w
ręce proboszcza z Kwietniewa - Christiana Wilcoviusa. Tenże w 1729 roku sprzedał je Gottfriedowi Plehn - urzędnikowi królewskiemu
z Przezmarka. Dokument sprzedaży podpisała też jego żona Anna - Maria Plehn z domu Horn, później założycielka fideikomisu w Dymniku.
Zresztą jak się w przyszłości okazało, dobra pozostawały przez dłuższy okres w rękach tej samej rodziny i kilkakrotnie skutecznie
zarządzane były przez "płeć słabą". Właśnie Dorota Charlotte Neumann z domu Plehn była pierwszą właścicielką tego fideikomisu.
Po jej śmierci (1780) nowoczesne formy gospodarowania wprowadził mąż - Georg Ludwig Neumann (zmarły w 1789 roku), burmistrz Zalewa,
z zawodu radca sądowy. Złożył urząd i gospodarząc w iście wzorowy sposób, szybko wydźwignął dobra w Dymniku. Dbał także o siedem
rodzin swych robotników, przeznaczając dla każdej nich małe działki ogrodnicze. W lasku przyległym do majątku stworzył w roku 1786
park angielski, w którym znajdowało się dziewięć scen, wyobrażających w sposób alegoryczno - fantastyczny życie człowieka.
W XIX wieku Dymnik należał do szlachty von Keltsch i spowinowaconego z
nimi rodu von Arnim. W 1922 roku wymieniana jest tu Małgorzata, a w 1932
roku Helena i Estera von Arnim, jako użytkujące majątek. Właścicielem był
Helmuth von Graevenitz z Wiednia, a dobra liczyły 360 ha i specjalizowano się
w hodowli bydła i owiec. Graevenitz wybudował przed wojną małe osiedle
domków fińskich dla wielodzietnych rodzin, zachowane do dziś w dobrym
stanie. Po wojnie zamieszkał w Argentynie. Obszerny dwór, z mieszkalną
wieżą, pozbawiony określonego stylu, wybudowano prawdopodobnie pod
koniec ubiegłego wieku. Obok znajduje się dosyć oryginalna kaplica dworska z
czerwonej cegły, użytkowana obecnie jako składzik węgla oraz resztki
założenia parkowego. Jeszcze w pierwszych latach powojennych w skład
zabudowań majątku wchodziła zabytkowa kamienna kuźnia z drewnianym
podcieniem od szczytu, wspartym na czterech słupach. Pierwszym polskim
zarządcą majątku był Szymon Dyk.
|